26 listopada 2025 roku, w zimowej, listopadowej scenerii, sala konferencyjna Zamku Piastowskiego w Raciborzu wypełniła się specjalistami, dyrektorami szkół, doradcami zawodowymi oraz młodzieżą zainteresowaną kierunkami technicznymi. Odbyła się kolejna już konferencja trzech zaprzyjaźnionych samorządów – powiatów raciborskiego, wodzisławskiego oraz kędzierzyńsko-kozielskiego, poświęcona tematowi „Kształcenie zawodowe – wyzwania przyszłości”.

W wydarzeniu uczestniczyli m.in. starostowie trzech powiatów, przedstawiciele instytucji rynku pracy, kadra kierownicza szkół branżowych, a także Opolska Kurator Oświaty Joanna Raźniewska. Obecność tak szerokiego grona ekspertów dodatkowo podkreśliła wagę tematu – w czasach, gdy przemysł mierzy się z przełomem technologii Industry 4.0 i 5.0, edukacja zawodowa stoi przed koniecznością przyspieszenia zmian i lepszego przygotowania młodych ludzi do współczesnego, dynamicznego rynku pracy.

Konferencję otworzył piękny występ Karoliny Świerczek, uczennicy II Liceum Ogólnokształcącego w Raciborzu, która zaprezentowała popularne utwory muzyki rozrywkowej na skrzypcach, nadając wydarzeniu wyjątkową, elegancką oprawę.

Pierwszą merytoryczną prezentację przedstawił dr Sławomir Janowski, dyrektor CKZiU nr 2 „Mechanik” w Raciborzu. Zwrócił uwagę na kluczowe dane i wyzwania:

• w 2025 roku 55% uczniów wybrało technika, a 45% licea,
• absolwenci techników szybciej znajdują pracę i osiągają wyższe dochody,
• szkoły cały czas zmagają się z problemami kadrowymi, niestabilnością przepisów i rosnącymi wymaganiami rynku pracy.

Jak podkreślił: współczesna edukacja zawodowa, mimo problemów kadrowych i wyzwań rynkowych ma więcej szans na rozwój i musi odpowiadać na potrzeby nowoczesnego przemysłu, w którym automatyzacja, robotyka, analiza danych i kompetencje cyfrowe są równie ważne, jak klasyczne umiejętności techniczne.

W czasie wydarzenia wielokrotnie podkreślano, że współpraca trzech samorządów ma dla regionu ogromne znaczenie.

Józef Gisman, wicestarosta powiatu kędzierzyńsko-kozielskiego, wskazał jasno: „Edukacja i służba zdrowia to dla nas dwie najważniejsze przestrzenie. Nasz powiat jest silnie uprzemysłowiony i potrzebuje dobrze przygotowanej kadry. Dlatego od początku istnienia powiatu rozwijamy szkolnictwo zawodowe, korzystamy z różnych doświadczeń – także powiatów raciborskiego i wodzisławskiego. Te spotkania pokazują, że nie mamy złej oświaty, przeciwnie – mamy dobre przykłady i partnerów, którzy myślą podobnie. Wymiana doświadczeń naprawdę ma sens.”

Głos zabrała również Aurelia Stępień, kierownik Wydziału Oświaty, Promocji, Kultury i Sportu w Starostwie Powiatowym w Kędzierzynie-Koźlu, podkreślając wagę regionalnej synergii: „To już trzy lata naszej współpracy z powiatami raciborskim i wodzisławskim. Za każdym razem rozmawiamy o kształceniu zawodowym, pokazujemy dobre praktyki, ale też trudności. Dzisiejsza konferencja pokazała, że potrafimy skutecznie łączyć oświatę, rynek pracy i szkolnictwo wyższe. To, co działa dobrze w jednym powiecie, może być inspiracją dla pozostałych. Wymiana doświadczeń naprawdę nas łączy i wzmacnia.”

Ważnym punktem programu była prezentacja ekspertów reprezentujących rynek pracy. Izabela Damboń-Kandziora, dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Kędzierzynie-Koźlu, przedstawiła aktualne wyzwania związane z wchodzeniem młodych ludzi na rynek pracy: „Młodzi są dobrze przygotowani, ale wybierają zawody inne niż te, których najbardziej potrzebują pracodawcy. Brakuje fachowców – rzemieślników, operatorów, specjalistów z twardymi kompetencjami. Musimy mocniej zachęcać młodzież do wyboru zawodów technicznych i sprawniej pokazywać im, gdzie czekają realne miejsca pracy. Za chwilę może zabraknąć specjalistów.”

Dyrektor PUP zwróciła uwagę na potrzebę rozwoju platformy wymiany informacji między uczniami, szkołami i pracodawcami, która mogłaby pomóc w podejmowaniu trafniejszych decyzji edukacyjnych. Powiatowy Urząd Pracy pełni obecnie rolę koordynatora projektu „Zbudowanie systemu koordynacji i monitorowania regionalnych działań na rzecz uczenia się przez całe życie”, co wspomaga te działania.

Ważnym akcentem była również prelekcja dr. hab. inż. Krzysztofa Kalinowskiego, prof. Politechniki Śląskiej, przygotowana przez Powiat Wodzisławski. Profesor wyjaśnił:

• jak zmienia się rynek edukacji i pracy pod wpływem robotyzacji,
• jak projektuje się bezpieczne stanowiska pracy dla człowieka i robota,
• dlaczego w erze 5.0 to nie konkurencja, ale współpraca człowieka z robotem staje się standardem.

W wydarzeniu wzięła udział również reprezentacja Branżowego Centrum Umiejętności w Wodzisławiu Śląskim, specjalizującego się w dziedzinie robotyki.

Obecność uczniów z raciborskich szkół pokazała, że konferencja nie była jedynie wydarzeniem eksperckim – była również skierowana do tych, którzy już za chwilę będą podejmować decyzje o swojej ścieżce zawodowej, a potem wejść na rynek pracy.

To właśnie młodzi ludzie są głównymi beneficjentami zmian zachodzących w szkolnictwie zawodowym, a jednocześnie ich aktywne zaangażowanie i wybory będą w dużej mierze decydować o przyszłym potencjale regionu.

Konferencja trzech powiatów pokazała jasno, aby nadążyć za przemysłem 4.0 i wejściem w erę 5.0, edukacja zawodowa musi być elastyczna, aktualna, cyfrowa i prowadzona we współpracy z pracodawcami. Z kolei młodzi ludzie potrzebują rzetelnej informacji, inspiracji i solidnych kompetencji technicznych, by wejść na rynek pracy nie jako widzowie zmian, ale ich aktywni uczestnicy.

Samorządy zapowiedziały dalszą współpracę i kolejne wspólne działania.