W niedzielny poranek, 1 marca 2026 roku w Kędzierzynie-Koźlu odbyły się uroczyste obchody Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”. Mieszkańcy, przedstawiciele władz samorządowych, parlamentarzyści, służby mundurowe, organizacje społeczne i polityczne, dyrektorzy szkół wraz z młodzieżą spotkali się przy ul. Piastowskiej 19 – w miejscu szczególnym dla historii naszej ziemi.

Uroczystość rozpoczęła się od powitania gości i wspólnego odśpiewania hymnu państwowego. Wśród obecnych znaleźli się m.in. Poseł na Sejm Paweł Masełko, Prezydent Miasta Kędzierzyn-Koźle Sabina Nowosielska, Przewodniczący Rady Miasta Ireneusz Wiśniewski, radni powiatowi i miejscy, przedstawiciele wielu służb mundurowych, organizacje kombatanckie oraz liczne poczty sztandarowe.

Powiat Kędzierzyńsko-Kozielski reprezentował Wicestarosta Józef Gisman, który wspólnie z Przewodniczącym Rady Powiatu Piotrem Jahn i Radnym Powiatu Jackiem Żarowskim, złożyli kwiaty w imieniu Zarządu i Rady Powiatu oraz całej społeczności powiatu pod tablicą upamiętniającą „Żołnierzy Wyklętych” z Ziemi Kozielskiej.

Przypomnijmy kilka faktów historycznych. Dzisiejsza bursa szkolna przy ul. Piastowskiej 19 to budynek, w którym po zakończeniu II wojny światowej mieścił się urząd bezpieczeństwa. W jego piwnicach więziono i torturowano żołnierzy podziemia niepodległościowego, w tym członków organizacji Wolność i Niezawisłość z Koźla i Gościęcina.

Na terenie powiatu działały dwie siatki WiN. W Koźlu funkcjonowała kilkunastoosobowa grupa dowodzona przez Franciszka Jaworskiego ps. „Waligóra”, przedwojennego starszego wachmistrza 9. Pułku Ułanów Małopolskich z Trembowli, w czasie wojny dowódcę oddziału Armii Krajowej. W jej skład wchodzili żołnierze AK walczący wcześniej na wschodnich Kresach Rzeczypospolitej z okupantem niemieckim i sowieckim.

W dniach 27 października – 2 listopada 1948 roku kilkunastu członków kozielskiej siatki WiN zostało aresztowanych przez UB. Przez wiele miesięcy byli przetrzymywani i brutalnie przesłuchiwani w piwnicach budynku przy ul. Piastowskiej 19. Wobec nich stosowano przemoc fizyczną i psychiczną, grożono represjami wobec rodzin. Po pokazowym procesie zapadły wyroki długoletniego więzienia oraz konfiskaty mienia.

Dzisiejsza tablica pamiątkowa przypomina o ich odwadze, wierności ideałom i cenie, jaką zapłacili za sprzeciw wobec komunistycznego reżimu.

Cieszy tak liczna obecność władz samorządowych różnych szczebli, parlamentarzysty, pocztów sztandarowych, delegacji instytucji i organizacji oraz mieszkańców. To sygnał, że pamięć o żołnierzach drugiej konspiracji jest wciąż żywa, a historia naszej małej ojczyzny traktowana jest z należnym szacunkiem.

Szczególne podziękowania kierujemy do harcerzy Hufca ZHP z Kędzierzyna-Koźla za wystawienie warty honorowej oraz godną, podniosłą oprawę uroczystości.

Uroczysty Dzień Pamięci zakończył wieczorny akcent Stowarzyszenia "Patriotyczny Kędzierzyn-Koźle", którego członkowie, po odprawionej wieczornej Mszy św. w intencji poległych "Żołnierzy Niezłomnych" w kościele pw. św. Eugeniusza de Mazenoda w Kędzierzynie-Koźlu, uświetnili wspólne odśpiewanie Mazurka Dąbrowskiego widowiskową oprawą. 

Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” jest nie tylko lekcją historii. To zobowiązanie – by pamiętać o tych, którzy nie zgodzili się na utratę wolności i za wierność Polsce zapłacili najwyższą cenę.